Komt de kortere werkweek ook naar Nederland?

Acht uur buffelen per dag? Bij sommige bedrijven in Zweden mag je standaard twee uur eerder weg. Zweden experimenteert namelijk met een 6-urige werkdag. Het zou werknemers efficiënter, meer energiek en vrolijker maken, maar hoe werkt dat in de praktijk? Is het ook toepasbaar in Nederland? En wat zijn de argumenten van voor- en tegenstanders?

Pilot Zweden

In de Zweedse stad Göteborg draaien de ouderenverzorgers van een verzorgingshuis geen diensten meer van 8, maar 6 uur. Ze krijgen voor die 6-urige dienst hetzelfde loon betaald als voorheen. Het personeel is (uiteraard) lovend: ze komen naar eigen zeggen niet meer uitgeput thuis van hun werk, ze hebben daardoor meer tijd en energie voor hun gezin.

De invoering van de 6-urige-werkweek in het verzorgingshuis maakt onderdeel uit van een wetenschappelijk onderzoek naar kortere werkweken in Zweden. Voor het eerst wordt niet alleen het effect van een kortere werkweek op de gezondheid en het verzuim van het verplegend personeel onderzocht, maar wordt ook gekeken naar de invloed op de kwaliteit van zorgverlening en efficiëntie. De data wordt vergeleken met de data van een ander verzorgingshuis waar men nog wel 8 uur per dag werkt.

Het is nog te vroeg om harde uitspraken te doen, maar de voorlopige resultaten zijn veelbelovend. De verzorgers met de korte werkweek zouden meer energie hebben, zich minder gestrest voelen en meer tijd hebben voor de bewoners. De bewoners voelen zich meer ontspannen en op hun gemak.

omnifocus-tips

Ook andere organisaties in Zweden hebben het voorbeeld van het verzorgingshuis overgenomen. Het personeel van diverse afdelingen binnen Zweedse ziekenhuizen zijn overgestapt naar 6-urige werkdagen. Tevens wordt het voorbeeld in het bedrijfsleven gevolgd, bij het Toyota-servicecentrum in Göteborg is de 6-urige werkweek dertien jaar geleden al ingevoerd. Toen het bedrijf nog 8-urige werkdagen had waren klanten ontevreden over de lange wachttijden, het personeel was gestresst en maakte veel fouten. Om die reden stapte Toyota over naar een vroege en een late dienst per dag, elk van 6 uur. Het gevolg was dat de winst steeg met 25 procent.

Waarom de kortere werkweek er in Nederland niet snel gaat komen:

Bij een pilot of experiment zijn er altijd voor- en tegenstanders. Na het afspeuren van veel artikelen over dit onderwerp heb ik de meest genoemde argumenten waarom we in Nederland niet snel zullen overstappen naar een kortere werkweek op een rijtje gezet:

  • Het kost teveel geld.
    Het verzorgingshuis in Zweden moest maar liefst 14 extra mensen aannemen om de gaten op te vullen en dat kostte de overheid welgeteld zo’n 8 miljoen kroon per jaar (meer dan 8,5 miljoen euro).
  • Korter werken kan zorgen voor een hogere werkdruk en daarmee een averechts effect veroorzaken.
  • Deeltijdwerkers die bijvoorbeeld 30 uur per week werken maken liever werkdagen van 8 uur, want dan creëren ze meer vrije dagen.
  • De productiviteit van mensen zou niet toenemen door twee uur minder te werken.
    Het zegt meer over de efficiëntie waarmee iemand zijn werk organiseert. De productiviteit kan kennelijk nog omhoog, ook bij 8 uur.
  • In Nederland werken we vergeleken met andere landen al weinig uren, dus uit economisch perspectief is het niet verstandig nog minder uren te gaan werken.
  • Een kortere werkweek is niet perse een passend instrument in de bestrijding van werkloosheid.
    Er wordt van een gegeven hoeveelheid werk uitgegaan en al die uren werk worden dan op willekeurige wijze over mensen verdeeld, maar er is niet één grote berg werk. In de praktijk blijkt het werk moeilijk te verdelen, omdat je tekorten hebt op bepaalde terreinen.
  • Als werknemers bij een 6-urige werkdag met gelijke productiviteit hetzelfde loon zouden blijven ontvangen, wordt het een dure aangelegenheid. Werkgevers zullen daar erg kritisch op zijn.

time-management-work-life-balance1

Waarom de kortere werkweek er in Nederland wel zou moeten komen:

Gelukkig zijn de argumenten van de tegenstanders eenvoudig te ontkrachten met argumenten van voorstanders van een kortere werkweek:

  • Het levert meer werkplezier en minder stress op onder medewerkers waardoor de kosten van verzuim afnemen.
    Ziek door stress is verzuimoorzaak nummer 1 in Nederland. Een verzuimdag kost gemiddeld 250 euro. Het eerste halfjaar van 2014 heeft dat Nederland 800 miljoen euro gekost.
  • Een medewerker is 18% productiever als deze werkplezier ervaart.
  • De kortere werkweek lost het probleem van de arbeidsongeschiktheid deels op
    Veel mensen met een arbeidsbeperking kunnen het huidige tempo en de lange werkdagen niet volhouden, ze hebben een medische urenbeperking. Als de werkweek flink korter wordt, dan wordt het voor velen met een chronisch ziekte of handicap gemakkelijker om te blijven werken. Ook voor de ouderen die met het optrekken van de pensioenleeftijd langer door moeten werken wordt de kans groter dat ze met plezier in hun werk de eindstreep halen.
  • Drie kwart van de Nederlandse werknemers gaat gebukt onder hoge tijdsdruk, een kwart werkt structureel over en één op de acht kampt met burn-outklachten
    Als dat nog niet genoeg is: meer werken betekent ook minder opvoeding, minder mantelzorg en minder participatiesamenleving. Werk dat vervolgens, betaald, door iemand anders moet worden gedaan. Tel uit je verlies.
  • Voor deelnemers aan de Zweedse pilot betekende meer vrije tijd heel veel.
    Zij ervaren hun vrije tijd ook daadwerkelijk als ‘echte vrije tijd. Ouders hadden meer tijd voor hun kinderen. Er werd meer gelezen, getuinierd en gesport.
  • Iemand die voortdurend zijn creatieve vermogens moet aanwenden, kan volgens de onderzoeker Sara Robinson hoogstens 6 uur per dag echt productief zijn.

Meer factoren zijn van invloed

Hoewel ik voorstander ben van een kortere werkweek, omdat ik geloof dat het mensen productiever en gelukkiger maakt ligt het natuurlijk allemaal iets genuanceerder. Zaken als werkplezier en stress worden door vele factoren beïnvloed. Denk bijvoorbeeld aan een werknemer die niet op de juiste plek zit. De talenten van een werknemer die onvoldoende worden aangesproken. Een projectleider die 6 uur werkt, maar op zijn tenen loopt of juist veel meer in zijn mars heeft. Wellicht zal niet iedereen optimaal kunnen presteren, maar als de match tussen werkgever en werknemer optimaal is zal iemand zich in 6 uur voor 200% inzetten.

Zeggenschap over tijd

Uit Nederlands onderzoek blijkt dat mensen het meest tevreden zijn als ze zeggenschap hebben over hun tijd. Arbeidstijden zijn in Nederland heel gevarieerd. Er is een breed spectrum van mogelijkheden waar vooral vrouwen gebruik van maken.  Als de 6-urige werkdag verplicht zou worden ingevoerd in Nederland, zal dat vooral gevolgen hebben voor mannen. De vraag is of zij daarop zitten te wachten…

3540683

Succesverhaal: 5-urige werkdag is mogelijk!

Toch is een kortere werkdag mogelijk, als je het maar goed organiseert. Dat bewijst Stephan Aarstol, CEO van het Amerikaanse Tower Paddle Boards, hij besloot de 5-urige werkdag een jaar geleden uit te proberen. Ook verdeelde hij 5 procent van de winst onder z’n medewerkers. Het is vandaag de dag nog steeds een daverend succes!

“Toen we de pilot startten, vertelde ik mijn personeel dat ik hen graag twee dingen wilde geven. Allereerst kregen ze een deel van hun leven terug door elke dag om 8 uur te beginnen, om vervolgens vanaf 13.00 uur de deur uit te kunnen lopen, zolang ze in de aanwezige uren maar zeer productief bleken. Ten tweede wilde ik hen beter betalen om hen extra te stimuleren, dus verdeelde ik 5 procent van de winst over elke werknemer.”

Klik hier om de rest van het verhaal van Stephan Aarstol te lezen.

Bronnen: NRC CarrièreIntermediair.nl, Volkskrant.nlVitalselect.nl & De Correspondent,
Afbeeldingen: hutui6.com, timemanagementblog.comtimemanagementcompany.com & knack.be

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *